|
ผู้มีปัญญา
จิตตัง รักเขถะ เมธาวี
แปลว่า ผู้มีปัญญา พึงรักษาจิต
" ผู้มีปัญญา " หมายถึง ผู้มีความรู้รอบด้าน รู้ทุกอย่าง โดยเฉพาะอย่างยิ่ง รู้รอบด้านในตัวของเรานี้แหละ ในตัวเราประกอบด้วย ธาตุ ๔ ขันธ์ ๕ อายตนะ ๑๒ อินทรีย์ ๒๒ จิต เจตสิก รูป เป็นต้น
ขยายความ
ผู้มีปัญญาจะรู้รอบด้านในสิ่งเหล่านี้ ท่านจะรู้รอบด้านในกระบวนการของจิต ซึ่งดิ้นรน กวัดเเกว่งแสวงหาแต่สิ่งที่ชอบใจพอใจมักจะนำความทุกข์ทรมานมาสู่ตน จึงจำต้องรักษาจิต ไม่ให้ตกไปตามอำนาจของกิเลสตัณหา โดยยึดหลักดังนี้
๑. มีสติสัปชัญญะ ตามรู้ทันพฤติกรรมของจิต ว่า มีความกำหนัดยินดีหรือไม่มี มีความโกรธหรือไม่มี ความหลงหรือไม่มี ถ้ามีก็รีบแก้ไขตามสถานการณ์นั้น ๆ
๒. เจริญสมถกรรมฐาน ๔๐ ข้อ ข้อใดข้อหนึ่งที่ถูกกับจริตของตน จนสามารถควบคุมจิตให้อยู่ในอารมณ์เดียว
๓. เจริญวปัสสนากรรมฐาน คือพิจารณารูปและนามคือกายกับใจ ให้เห็นว่า ไม่เที่ยง เป็นทุกข์ เป็นอนัตตา ไม่ยึดติดว่านั้นเป็นของเรา นี่เป็นของเรา
คำกลอน
ผู้มีปัญญา ย่อมรักษา แต่ดวงจิต
ไม่ให้คิด นอกทาง ห่างธรรมศีล
คุมจิตไว้ ในกรรมฐาน เป็นอาจิณ
จิตไม่ดิ้น จึงสงบ พบสุขเอย.....
จากพระไตรปิฎกเล่ม ๒๕ หน้า ๑๙
| 
ย้อนกลับ 