|
ความโกรธ
โกโธ จิตตัปปะโกปะโน
แปลว่า ความโกรธ ทำให้จิตกำเริบ
ขยายความ
ความโกรธ ได้แก่ความขุ่นเคืองของจิต ความเกรี่ยวกรวดของจิต ความหงุดหงิดของจิต ความกระวนกระวายของจิต ความโหดร้ายของจิตเป็นต้น
จิตดวงแรกของมนุษย์ มีปกติแจ่มใส สอาดผ่องแผ่วประภัทสร บริสุทธิ์ มีรัศมีมีแพรวพราววาววับเหมือนเพชรที่เจียระไนแล้วเป็นอย่างดี ครั้นอยู่กาลนานมา ก็มีกิเลสคือความเศร้าหมองไหลมาทับถมเข้าเรื่อย ๆ กิเลาเครื่องเศร้าหมองเหล่านั้นก็มีความโลภ ความโกรธและความลุ่มหลง เมื่อสิ่งเหล่านั้นไหลมาทับถม จิตก็รับเอากิเลสเหล่านั้นแล้วจิตก็เศร้าหมองขึ้นเรื่อย ๆ
กิเลสคือความโกรธนี้ เมื่อเกืดขึ้นในใจแล้วจะทำให้จิตกำเริบฟุ้งซ่าน ขุ่นเคือง หงุดหงิดงุ่นง่านดถเดือน จิตใจไม่สงบ จะทำให้เราขาดความสงบสุข กินไม่ได้ นอนไม่หลับ จะเกิดความเครียด เป็นเหตุให้ก่อความชั้วช้าต่าง ๆ ติดตามมา
คำกลอน
โกรธขึ้นมา กายวาจา ก็เกรี้ยวกราด
อาละวาด ทั่วไป ให้สับสน
สร้างวุ่นวาย สร้างฉิบหาย ในปวงชน
คนเสียคน ก็เพราะโกรธ โทษมากมาย
พระไตรปิฏกเล่ม ๒๓ หน้า ๙๙
|