|
ปัญญา
ปัญญา นัตถิ อะณายะโต
แปลว่า ปัญญาย่อมไม่มีแก่ผู้ไม่เพ่งพินิจ
" ปัญญา " ได้แก่ ความรอบรู้ในสภาวธรรมทั้งหลาย เช่น รู้ดี รู้ชั่ว รู้บุญ รู้คุณ รู้โทษ เป็นต้น
ขยายความ
ปัญญา ดังกล่าวมา จะไม่เกิด แก่บุคคลผู้ไม่มีการเพ่งพินิจพิจารณา มีบุคคลจำนวนมากที่อยู่กับอย่างสบาย ๆ อยู่แบบธรรมชาติไม่สนใจในสภาวธรรมที่อยู่แวดล้อมตัวเรา ไม่ได้ตั้งคำถามให้แก่คนเองว่าเราเกิดมาได้อย่างไร ? เราเกิดมาทำไม ? ตายแล้วจะเกิดเป็นอะไร ? ตายแล้วเราจะมีอาหารกินหรือไม่ ? ตายไปแล้วจะกินอาหารประเภทใด ? เราได้เตรียมอาหารไว้กินเวลาตายหรือยัง ? เราได้ทำบุญอะไรไว้บ้างหรือยัง ? เราทำงานหามรุ่งหามค่ำสะสมทรัพย์สินไว้มาก ๆ นี้ เวลาเราตายจะเอาติดตัวไปได้ไหม ? ทำไมคนเราเกิดมาจึงไม่เหมือนกัน บางคนยากจน บางคนก็ร่ำรวย เป็นต้น
คนผู้ไม่เพ่งพินิจพิจารณาจะตอบปัญหาเหล่านี้ไม่ได้ เรียกว่า ปัญญาจะไม่เกิดแก่ผู้ไม่เพ่งพินิจ ปัญญาจึงเกิดแกผู้เพ่งพินิจพิจราณเท่านั้น
คำกลอน
อันปัญญา ย่อมเกิดมา จากการเพ่ง
คนผู้เก่ง จึงคิดว่า ใช่ตอบถาม
ผู้ไม่คิด ไม่ค้นหา ปัญญาทราม
ปัญญางาม ไม่เกิดได้ ให้โง่แทน
จากพระไตรปิฎกเล่ม ๒๕ หน้า ๖๕
|