|
คนไม่มีที่พึ่ง
ทุกขัง อะนาโถ วิหะระติ
แปลว่า คนไม่มีที่พึ่ง ย่อมอยู่เป็นทุกข์
" คนไม่มีที่พึ่ง " หมายถึง ผู้ไม่มีที่ยึดเหนี่ยว ไม่มีที่อยู่อาศัย ไม่มีที่ยึดมั่นทางจิตใจ รู้บุญ รู้คุณ รู้โทษ เป็นต้น
ขยายความ
" ที่พึ่ง " มีอยู่ ๒ ประการ คือ ที่พึงทางกายและที่พึ่งทางใจ
 ที่พึ่งทางกายคือที่คุ้มครองทางกายที่ป้องกันทางกายมีทั้งเป็นบุคคลและวัตถุสิ่งของ บุคคล เช่นพ่อแม่ ญาติพี่น้อง คอยป้องกันอันตรายให้เรา นอกจากนี้ก็มีเพื่อนฝูงคอยปกป้องให้บางในบางคราว มีเสื้อผ้าคอยปกป้องความหนาวร้อนให้ มีอาหารคอยปกป้องการอ่อนเพลีย มียาคอยป้องกันเจ็บป่วย มีบ้านคอยป้องกันแดดลมฝนให้ ถ้าคนไม่มีที่พึ่งทางกายก็จะลำบากมิใช่น้อย มีความทุกข์ทรมานมิใช่น้อย
 ที่พึ่งทางจิตใจ คือ ที่ยึดเหนี่ยวทางจิตใจ เมื่อเศร้าโศก เมื่อจิตเศร้าหมอง เมื่อจิตมีความโลภ มีความโกรธ มีความหลง จะต้องเอาธรรมะมาเป็นที่พึ่ง เอาธรรมะมาเป็นตัวกำจัด และยึดเอาพระพุทธพระธรรมและพระสงฆ์เป็นที่พึ่งทางใจเข้าไว้เสมอ
 คนไม่มีที่พึ่งทางกายและทางใจ จะอยู่อย่างลำบากยากที่จะหาความสุขความเจริญได้
คำกลอน
อันร่างกาย หมายพึ่ง ทางวัตถุ
ให้บรรลุ ความสุข ทุกข์เหือดหาย
แต่ทางใจ ให้ยึดธรรม นำสบาย
และกายใจ ไร้ที่พึ่ง ถึงทุกข์เอย..
จากพระไตรปิฎกเล่ม ๒๔ หน้า ๒๗
|