ในกาลอันล่วงมานาน ( ครั้งมนุษย์ สัตว์และต้นไม้ยังพูดจาเข้าใจกัน) ยังมีนกกระจาบผัวเมียทำรังอยู่ในป่าอ้อแห่งหนึ่ง ( ก็เห็นจะเป็นป่าแถบหิมพานต์ ) นกกระจาบเมียกำลังมีลูกอ่อน เพิ่งฟักออกจากไข่ จึงต้องเฝ้ารังเลี้ยงดูลูก พ่อนกก็เป็นฝ่ายออกหาอาหาร เช้าวันหนึ่งพ่อนกออกจากรัง

    บินเที่ยวหาอาหาร ไปถึงสระแห่งหนึ่งมีดอกบัวกำลังดอกบานสพรั้ง ดอกหนึ่งใหญ่โตมาก เกสรหอมอบอวล พ่อนกก็ร่อนลงจิกกิน และคลุกเคล้าเกสรหวังจะพาไปฝากแม่นก มัวหลงเพลิดเพลินอยู่กับรสบัวจนแดดกล้า บัวก็หุบกลีบหุ้มพ่อนกไว้ จะบินออกไปมิได้ ก็จำใจซุกตัวอยู่ในดอกบัวนั้น

   วันนั้นบังเกิดไฟไหม้ป่า ลุกลามไปจนถึงป่าอ้อ แม่นกกระวนกระวายใจเป็นอย่างยิ่ง ตั้งตารอพ่อนกก็ไม่เห็นกลับมา ไฟก็ลุกลามใกล้เข้าไปทุกที แม่นกตกใจและร้องใจเป็นห่วงลูก พยายามจะเอาลูกบินหนีไฟ ก็ไม่สำเร็จ จึงได้แต่บินเข้าบินออกจากรัง วุ่นวายใจบนบานเจ้าป่าเจ้าเขาให้ช่วยก็ไม่เป็นผล ไฟก็ไหม้ชิดเข้ามาจนถึงรัง เฟารังไหม้วอดไปพร้อมกับลูกนก แม่นกเศร้าโศกมาก หนีไฟไปเกาะกิ่งไม้ร่ำให้ แค้นใจว่าพ่อนกไปหลงอะไรอยู่จนพลบค่ำสิ้นแสงแดด

    พอพระจันทร์ขึ้น น้ำค้างพรมต้องดอกบัว ดอกบัวก็ขยายกลีบรับแสงจันทร์ พ่อนกกำลังร้อนใจเป็นห่วงรัง ก็คาบเอาเกสรดอกบัว รีบบินข้ามป่าดง มาถึงที่อยู่ เห็นรังถูกไฟไหม้วอดวายพร้อมกับลูก เที่ยวบินวนเวียนเรยีกหาแม่นก ฝ่ายนางนกได้ยินเสียงผัวก็บินมาหาด้วยสีหน้าเง้างอด ต่อว่าพ่อนกว่าไปเที่ยวสนุกอบกลิ่นที่ไหนมา ลืมรังลืมเมีย ปล่อยให้ไฟคลอกรัง ลูกทั้งคู่ก็ตาย

   พ่อนกว่าไม่ใช่อย่างนั้น ที่หายไป เพราะไปติดอยู่ในดอกบัวพูดชี้แจงอย่างไร แม่นกก็ไม่ยอมเชื่อ ผินหลังตัดพ้อว่า พ่อนกยิ่งปลอบยิ่งโกรธ ที่สุดก็ว่า ไม่ขอมีชีวิตอยู่ต่อไป พนมปีกอธิษฐานว่า จะขอตายตามลูก อันพวกชายนั้นสันดานสัปปลับนัก ไม่ขอคบค้าสมาคม หากได้เกิดใหม่จะไม่ขอพูดกับขายใดเป็นเด็ดขาด พ่อนกได้ฟังคำแม่นกว่าดังนั้น ก็ตั้งสัจอธิษฐานว่า เมียข้านี้ตายไป ไปเกิดเป็นอะไร ที่ไหน จะขอตามไปเกิดด้วยแล้วให้ได้พบกัน แม้นางจะไม่ยอมพูดกับชายใด ก็ขอให้ได้พูดกับเรา อย่าได้คลาดกันเลย

   นางอธิษฐานแล้วก็บินเข้ากองไฟ พ่อนกก็บินตามเข้าไปทั้งคู่ดับสังขารไปตามเวรกรรม อำนาจผลบุญที่นกทั้งสองได้กระทำแล้ว ครั้นดับชีพแล้วก็ได้มาเกิดเป็นมนุษย์